Cottaar TV-Producties

Actuele producties

Portfolio

Angels of Haarlem

Angels of Haarlem

Aan de voet van de Sint Bavo Kathedraal in Haarlem bevindt zich een voor Nederland unieke basisschool: de Koorschool. In de traditie van beroemde jongenskoren uit Engeland worden de leerlingen hier naast de gewone onderwijs ook opgeleid tot professionele koorzangers.

Dankzij een speciale vrijstelling van de Minister van Onderwijs zijn een groot deel van de lesuren helemaal aan muziek gewijd. Iedere dag krijgen de kinderen lessen als stemvorming en solfège en ook leren ze verplicht een muziekinstrument te bespelen. De school is ook veel kleiner dan andere basisscholen, er zijn niet meer 70 leerlingen.

Een doodgewoon klaslokaal, de eerste dag na de zomervakantie. De kinderen dragen vrolijke zomerkleding en zijn wat druk en opgewonden vanwege het nieuwe schooljaar. De meester roept ze tot de orde en deelt vellen bladmuziek uit.
   
Plotseling klinken helder en zuiver de kinderstemmen: 'Das ewig weibliche zieht uns hinan.' De jongens en meisjes, partituren voor de neus, studeren op de Achtste van Mahler, die ze over een paar weken zullen uitvoeren met het Concertgebouworkest.

Alle leerlingen zijn lid van het beroemde Kathedrale Koor van de St. Bavo, waar ook een aantal oud-leerlingen aan verbonden zijn. Twee tot drie keer per maand zingen de  kinderen tijdens de mis in de kathedrale basiliek in wisselende formaties, zoals het jongenskoor en de meisjescantorij. Daarnaast zijn er veel optredens. Het schoolkoor trad op voor de paus en voor de koningin, werkte samen met Bernard Haitink en Riccardo Chailly en zong voor de gehele Ministerraad tijdens de Mattheus Passion in Naarden. Er waren tournees tot in Japan, binnenkort gaat een deel van de leerlingen weer naar Engeland.

Het belangrijkste thema van Angels of Haarlem is het evenwicht tussen de eeuwenoude traditie van de liturgie en het moderne karakter van de school. Anno 2010 is er de schoolleiding veel aan gelegen dat de kinderen een (meetbare) goede normale ontwikkeling maken. Er wordt tegenwoordig ook popmuziek gezongen, er zijn schoolkampen,  musicals, schoolreisjes en playbackshows.

Terwijl hun ouders wat nerveus toekijken, doen de 8-jarige Veerle, Jesse en Max auditie voor de school. Zelf hebben ze er zichtbaar plezier in, Jesse zingt uit volle borst. Via een cross-cut zien we de toelatingscommissie overleggen over de jonge kandidaten. Over Veerle en Max zijn ze erg te spreken, maar hun oordeel over Jesse is niet mals… 

De school is heel populair in Haarlem en omstreken. Ook vanwege het kleinschalige karakter zijn er flinke wachtlijsten. Maar een goede zangstem alleen is niet voldoende om toegelaten te worden; de leerlingen moeten lesstof in 80 procent van de uren kunnen doen. Toch scoort de school bij de Cito-toets boven het landelijk gemiddelde. Het godsdienstonderwijs speelt geen grote rol meer; nog maar 30 procent van de leerlingen heeft een religieuze achtergrond. Er zijn evenveel jongens als meisjes.

Het verhaal van het Koorschool van Haarlem is natuurlijk in de eerste plaats het verhaal van de leerlingen. In deze documentaire volgen we twee van hen: een nieuw kind van 8 jaar oud uit groep 5 (de leerlingen stromen in dat jaar in) en een kind van 12 dat bijna afscheid gaat nemen.

We volgen deze kinderen van de eerste schooldag in augustus tot de Kerstmis van 2010 in de Kathedraal. Het volledige koor van meer dan 100 mensen treedt dan op in een bomvolle kerk. Veel oud-leerlingen blijven lid van dit grote Kathedrale Koor. De kinderen van groep 6, 7 en 8 zullen het gebouw betreden in een met kaarsen verlichte processie, een betoverend spektakel van muziek en licht. Deze beelden worden het dramatisch hoogtepunt van de film.  

Daarvoor zien we de kinderen tijdens hun dagelijkse schooldagen, bij repetities en muzieklessen, en ook bij bijzondere optredens in bijvoorbeeld het Concertgebouw en tijdens de aanstaande tournee door Engeland. Voor dit najaar staan stukken van Haydn, Mozart, Des Prez, Byrd en Benjamin Britten op het programma. Eigentijds werk komt ook aan bod, denk hierbij aan de prachtige uitvoering van U2's With or without you van het Belgische popkoor Scala. Voor deze film ligt het voor de hand het titelnummer op te nemen.

Maar ook zien we kinderen thuis huiswerk maken, op de voetbalclub en komen hun ouders aan het woord. Want wat beweegt hen hun kinderen en zichzelf in een wereld van religieuze en klassieke muziek te storten?

Ook een van de muziekdocenten zal een belangrijk karakter zijn, er zijn twee dirigenten en een stempedagoge aan de school verbonden. Een mogelijk personage is ook Jan Valkestijn, de inmiddels 80-jarige oud directeur en mede-oprichter die iets zou kunnen vertellen over de geschiedenis van de school, die volgend jaar 60 jaar bestaat. Er is veel beeldmateriaal uit deze periode beschikbaar.

Heel belangrijk is het filmische karakter van de documentaire. Op dit voorstel volgt nog een researchverslag en aansluitend een scenario, waarin de dramatische lijnen gedetailleerd zijn uitgewerkt. Er komen geen talking heads in de film en het camerawerk is in handen van ervaren DOP's als Bert Pot (Phileine zegt sorry, De Gelukkige Huisvrouw) of Dirk Jan Kerkkamp (Lost in Music). Zij staan garant voor een visueel spektakel, waarvoor dit onderwerp natuurlijk bij uitstek geschikt is.

Angels of Harlem wordt een prachtig portret van een vrolijk huis vol muzikale engeltjes. Een eigentijds monument voor een unieke school.


regie: Jaap van Eyck
producent: Ivo Cottaar
lengte: 42 minuten
produktie: augustus - januari 2011
uitzending: februari 2011